Gourmand World Cookbook Award 2019’da dünyanın en iyi peynir kitabı seçilen “50
Peynirli Şehir Balıkesir” kitabının ardından Balıkesir’in zeytin ve ekmek varlığının kayıt
altına alındığı gastronomi kültür serisinin devamı “Zeytin Ülkesi Balıkesir” ve “Ekmek Şehri
Balıkesir” kitapları da 2023 Gourmand Awards’da finale kaldı.
“Zeytin Ülkesi Balıkesir” ve “Ekmek Şehri Balıkesir” Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı
Yücel Yılmaz’ın gastronomik kültürel değerlerini kayıt altına alarak geleceğe taşıma vizyonu
ve desteğiyle, Neşe Aksoy Biber ve Berrin Bal Onur tarafından yazıldı.
2020-2023 yılları arasında yazılan kitapların amacı kadim gıdalarımız zeytin ve ekmeğin,
peynirde olduğu gibi Balıkesir’deki varlığına ışık tutarak, geleceğe aktarımını sağlanması ve
uluslararası değere dönüşmesi için öncü çalışmalara ilham olması. Yarışma Kapsamında Food
Festival Gıda Sempozyumu’nda Türkiye’nin zengin mutfak kültürünü ve kadim gıdalarının
Balıkesir üzerinden anlatılacağı sunum yazarlar tarafından yapılacak. Dereceye giren kitaplar
için, ödül töreni 27-29 Kasım tarihlerinde Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’ta
gerçekleştirilecek.
THE GOURMAND INTERNATIONAL
1995 yılından bu yana düzenlenen “Gourmand Ödülleri”, 205 ülkenin katıldığı, yemek
kültürüne yönelik tek uluslararası yarışma. Her yıl dünyanın en iyi kitaplarının seçildiği
Gourmand Ödülleri, gastronomi yazarlarını, şefleri, yemek kültürü uzmanlarını, öncü kurum,
kuruluş ve yayıncıları bir araya getiren dünyanın en önemli gastronomi etkinliklerinden biri.
Her yıl dünyanın farklı bir ülkesinde gerçekleşen uluslararası etkinlik bu yıl 27-29 Kasım
tarihlerinde Riyadh’da Suudi Bayram Yemekleri Festivali kapsamında düzenleniyor. Festival
kapsamında gerçekleşecek sunumlarda Balıkesir şehirdeki kadim gıdalar üzerinden Anadolu
yemek kültürünü paylaşacak.
KİTAPLAR 50 PEYNİRLİ ŞEHİR BALIKESİR
Balıkesir’in yöresel ve geleneksel peynirlerinin kayıt altına alındığı “50 Peynirli Şehir
Balıkesir” kitabı uluslararası kitap yarışması Gourmand Cookbook Award 2019’da peynir ve
süt ürünleri kategorisinde dünyanın en başarılı kitabı seçildi. Balıkesir’in köklü peynir ve
kültürel çeşitliliğini kayıt altına alma amacıyla, iki yıl süren gezi, araştırma inceleme ile
hazırlanan “50 Peynirli Şehir Balıkesir” yarışmada Almanya, İsviçre, Kanada, Fransa gibi
ülkelerin içinde yer aldığı 12 finalist arasından birinciliğe ulaştı.
Balıkesir Büyükşehir Belediyesi desteği, yazarlar Berrin Bal Onur ve Neşe Aksoy Biber’in
araştırma, gezi, inceleme çalışmaları gerçekleştirilen “50 Peynirli Şehir Balıkesir” şehrin süt
ürünlerindeki kültür ve geleneklerini, köklü geçmişini, peynir zenginliğini kayıt altına almak
ve gelecek nesillere aktarmak amacıyla yazıldı.“50 Peynirli Şehir Balıkesir” kitabı ile özgün
kaynaklara dayalı bilimsel temelli bir çalışma ortaya konuldu. Çalışmalar sırasında sayısı
50’yi bulan peynirle birlikte pek çok yerel-geleneksel ürün tespit edildi, bu keşif ve tespitler
tarih, coğrafya, insan birlikteliğinin ortaya çıkardığı kültürel dokularla birlikte, yüzlerce yazılı
ve sözlü kaynak, 250’den fazla görselle desteklenerek aktarıldı. Kitabın İngilizce baskısı da
yapılmıştır.
ZEYTİN ÜLKESİ BALIKESİR
2019-2021 yıllarını kapsayan saha çalışması ile tamamlanan kitap, zeytinin bölgedeki mevcut
durumunu saptayarak, Balıkesir için değerini, potansiyelini, kültürel birikimini kayıt altına
almak amacıyla yazıldı. Küçük aile üreticilerinden kooperatiflere, zeytin işletmelerinden
makine üreticisine, tayfasından kâhyasına, tadım uzmanından laboratuvarlarına, zeytinin
değip dokunduğu ahşap atölyelerinden sabunhanelere, pirina fabrikalarından müzelere, satış
noktalarından restoranlara uzanan tüm değer zincirinde yüzlerce görüşme yapılarak,
Balıkesir’in ardında saklı tuttuğu zeytin dünyası kitabın sayfalarına yansıdı. Yazılı ve sözlü
300’den fazla kaynakla desteklenen kitaba pek çok şair, yazar, değerli akademisyen katkı
sağladı. Zeytinle ilgili yapılmış bilimsel çalışmalardan, birbirinden kıymetli kitaplardan
edinilen bilgiler, uzman ve saha görüşmeleriyle birleştirilip geçmiş, bugün ve geleceği
yansıtacak bir kitap içeriğine ulaşıldı. Kitap, İngilizce baskısıyla uluslararası platformlarda da
yerini almak üzere, 2022 yılında basımı tamamlandı.
EKMEK ŞEHRİ BALIKESİR
Buğdayın anavatanı kimliği ile üzerinde yaşayan halkların bilgelikle ekmeğin sırlarına hakim
olduğu, binbir çeşit lezzetin yuvası olmuş, geçmişten bugüne gıdanın geleceğine de yön veren
Anadolu ekmeklerinin Balıkesir şehri üzerinden anlatıldığı kitap , 2020-2022 yıllarını
kapsayan saha çalışması ile tamamlandı. Ekmeğin bölgedeki mevcut durumuna bakarak,
Balıkesir için değerini, potansiyelini, kültürel birikimini kayıt altına alma amacıyla hazırlanan
kitap 2023 yılında basıldı.
Ekmekle ilgili yapılmış bilimsel çalışmalardan, birbirinden kıymetli kitaplardan edinilen
bilgiler, uzman ve saha görüşmeleriyle birleştirilerek, geçmiş, bugün ve geleceği yansıtacak
bir içerikte hazırlandı. Balıkesirli aileler ve yerel fırınlar aracılığıyla 20 ilçesinde yaşayan
farklı halkların sürdürdükleri geleneksel ekmek reçetelerine yer verilen kitapta , 62 ekmek
toplam 172 reçete kayıt altına alındı.
Hayatta kalmanın sırrını saklayan ekşi mayaları, değirmenleri, atalık tohumlarıyla, toprağın
insanoğlu ile ilişkisinin en önemli anlatıcısı ekmek Balıkesir’in özgün reçetelerinde kitabın
sayfalarında ihtişamını korumaya devam edecek.
YAZARLAR
Berrin Bal Onur ve Neşe Aksoy Biber peynir ile ilgili yolculuklarına 2000 yılında
İstanbul’da açtıkları Antre Gourmet ile başladılar. Yazarlar ilk olarak 2015 yılında yayınlanan
“Peynir Aşkına” kitapları ile Gourmand Cookbook Award Best in the World’ de yarışmaya
hak kazanarak Türkiye temsil ettiler. Ardından “50 Peynirli Şehir Balıkesir” ile Türkiye’de bir
ilki gerçekleştirerek, bir şehrin peynir çeşitliliğini kayıt altına alınmasına ve peynir
envanterinin çıkarılmasına imkân sağladılar. 50 Peynirli Şehir Balıkesir Kitabı 2019 yılında
Gourmand Awards’da Dünya birincisi seçildi. Yazarların hazırladıkları Zeytin Ülkesi
Balıkesir-Balıkesir ve Ekmek Şehri Balıkesir kitapları 2023 yılında yayınlanmıştır.
